Winnaars Prijs voor Vrije Schilderkunst 2025 tonen staalkaart van schilderstijlen
Koning Willem-Alexander heeft vrijdagmiddag de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst uitgereikt aan Taqwa Ali, Eniwaye Oluwaseyi en Lieve Hakkers. Zij experimenteren met technieken en materialen: van hibiscuswater tot tempera.
Dit artikel is geschreven doorAnna van Leeuwen
is kunstredacteur van de Volkskrant.
‘De hele schilderkist gaat open’ zei koning Willem-Alexander in zijn toespraak bij de uitreiking om deze lichting schilders te typeren. Hij doelde op de uiteenlopende materialen die deze genomineerde en winnende kunstenaars gebruiken.
Deze schilderprijs prijs wordt al sinds 1871 uitgereikt aan schilders tot 36 jaar. Zij worden niet door experts aangedragen, maar kunnen zichzelf aanmelden. Dit jaar waagden 379 schilders het erop. Vijftien zijn nu in het paleis te zien.
Hoe de jury, bestaande uit kunstenaars en tentoonstellingsmakers, precies tot haar oordeel is gekomen, blijft gissen. De inzendingen zijn zoals ieder jaar zeer uiteenlopend en het juryrapport geeft zeer weinig prijs (‘meningen liepen uiteen’, staat er). De winnaars bieden samen in elk geval een mooie staalkaart van schilderstijlen: van abstract en los tot precies figuratief en alles er tussen.
Taqwa Ali
Een van de materiaalvernieuwers onder de exposanten is winnaar Taqwa Ali (27). De hibiscus die zij in haar donkere abstracte schilderijen gebruikt komt uit haar geboorteland Soedan en wordt daar door haar moeder gekweekt. Soms verwerkt ze de plant of bloem tot pulp, soms maakt ze ‘gefermenteerd hibiscuswater’.
Zelf vergelijkt ze de schilderijen, die soms op landkaarten lijken, met een gesprek met haar moeder, die ze al tien jaar niet heeft gezien. Volgens de jury van de prijs weet ze in haar kunst ‘uitdrukking te geven aan ontheemding en verlangen.’
Lieve Hakkers
Winnaar Lieve Hakkers (28) schildert duidelijker herkenbare scènes, zoals twee mensen die samen naar een romantische zoen op tv kijken. Het gaat om scènes uit haar dagelijks leven. Toch is haar stijl verre van realistisch. De kwaststreken zijn grof en vlug, de kleuren vreemd.
Zelf verklaart Hakkers dat haar schilderstijl is beïnvloed door de tijd dat ze graffiti maakte. Niet dat ze met spuitverf werkt; ze maakt zelf tempera, een eeuwenoude techniek. De jury roemt haar ‘sfeervolle beeldtaal’.
Eniwaye Oluwaseyi
Ook winnaar Eniwaye Oluwaseyi (30) baseert zijn schilderijen op het dagelijks leven. Hij speelt met de levensechtheid van de scènes: delen zijn fotorealistisch geschilderd, op andere vlakken druipt de verf of laat hij die plat en onaf ogen.
Bijzonder voor iemand die zo met schildertechnieken speelt is dat Eniwaye zichzelf heeft leren schilderen met hulp van boeken en YouTube. Hij woont pas sinds kort in Nederland vanwege een residency aan de Rijksakademie in Amsterdam. De jury noemt de weergave van mensen in zijn schilderijen ‘indringend’.